Je kent het misschien wel.
Je staat op en denkt meteen aan alles wat vandaag moet gebeuren. Je telefoon staat vol meldingen, op het werk wachten er mails, thuis moet er nog van alles gebeuren en ondertussen probeer je ook tijd te maken voor je gezin, je partner, je vrienden… en misschien ook nog een beetje voor jezelf.
Wanneer iemand vraagt: “Hoe gaat het met je?”, antwoord je misschien automatisch: “Goed, druk.” Maar wat als dat drukke gevoel niet meer weggaat? Wat als je lichaam voortdurend in de hoogste versnelling staat, ook wanneer er eigenlijk niets meer moet gebeuren?
Veel mensen zijn tegenwoordig bijna voortdurend ‘aan’. We zijn actief, bereikbaar en bezig. Zelfs wanneer we rusten, zijn we vaak nog aan het scrollen, plannen, nadenken of piekeren. Ons lichaam maakt daarbij geen onderscheid tussen een drukke werkdag, een volle agenda of een piekergedachte. Het reageert op wat het als belasting ervaart. En dat kan zich uiteindelijk ook lichamelijk laten voelen.
Wat betekent ‘altijd aan staan’ eigenlijk?
Ons lichaam beschikt over een fantastisch systeem om met spanning en stress om te gaan. Wanneer we een uitdaging of bedreiging ervaren, komt ons lichaam in actie.
Onze hartslag kan stijgen, onze ademhaling verandert, spieren spannen zich aan en we worden alerter. Dat is op zich helemaal normaal en zelfs nuttig.
Het probleem ontstaat wanneer er te weinig momenten van herstel en ontspanning tegenover staan. Je lichaam krijgt dan onvoldoende de kans om terug te schakelen naar een toestand van rust. Je hoeft daarvoor niet noodzakelijk het gevoel te hebben dat je enorm gestrest bent. Soms merk je het pas aan je lichaam. Je bent bijvoorbeeld moe, maar kunt moeilijk ontspannen. Je hebt eindelijk tijd om in de zetel te zitten, maar voelt je toch onrustig. Je gaat naar bed, maar je hoofd blijft maar doorgaan. Je lichaam staat als het ware nog steeds op ‘aan’.
Je lichaam kan stress nie altijd verbergen
Stress speelt zich niet alleen af in je hoofd. Het heeft ook een lichamelijke component.
Wanneer je langdurig spanning ervaart, kunnen spieren onbewust meer aangespannen blijven. Vooral de nek, schouders, kaak en rug zijn plaatsen waar mensen vaak spanning vasthouden.
Misschien herken je het:
- je merkt dat je schouders voortdurend omhoog staan;
- je klemt regelmatig je kaken op elkaar;
- je hebt een gespannen gevoel tussen je schouderbladen;
- je nek voelt stijf aan;
- je ademt oppervlakkig;
- je hebt regelmatig hoofdpijn;
- je voelt je lichamelijk onrustig;
- je hebt moeite om echt te ontspannen.
Soms merk je pas hoe gespannen je bent wanneer iemand zegt:
“Ontspan je schouders eens.”
En dan denk je: “O ja… die stonden blijkbaar alweer helemaal omhoog.”
Stress, ademhaling en ontspannen: waarom ‘uitzetten’ soms zo moeilijk is
Wanneer je gespannen bent, verandert vaak ook je ademhaling. Je gaat sneller of oppervlakkiger ademen en gebruikt daarbij meer je borstkas. Je lichaam komt als het ware in een staat van paraatheid: je bent alert en klaar om te reageren.
Op korte momenten is dat een normale en nuttige reactie. Maar wanneer je langere tijd onder spanning staat, kan zo’n ademhalingspatroon een gewoonte worden. Ook wanneer er op dat moment eigenlijk geen reden meer is om alert te zijn.
Misschien herken je het wel: je gaat eindelijk in de zetel zitten na een drukke dag, maar je voelt je nog steeds gejaagd. Je schouders blijven gespannen, je ademhaling zit hoog en je hoofd blijft maar doorgaan.
Je lichaam is gestopt met bewegen, maar heeft nog niet begrepen dat het mag ontspannen.
Dat is ook waarom “ontspan gewoon even” gemakkelijker gezegd dan gedaan is.
Wanneer je lange tijd ‘aan’ staat, kan rust zelfs wat ongemakkelijk voelen. Zodra de drukte wegvalt, merk je misschien pas hoeveel spanning je hebt opgebouwd. Gedachten die je overdag opzij hebt geschoven, komen naar boven en je lichaam blijft in een soort waakstand.
Ontspannen betekent daarom niet simpelweg dat je niets doet. Het betekent dat je lichaam opnieuw leert schakelen van inspanning naar herstel.
Een rustige ademhaling kan daarbij een mooie eerste stap zijn. Door bewust even te vertragen en aandacht te geven aan je ademhaling, geef je jezelf een moment om uit de automatische piloot te stappen. Je hoeft daarbij niet perfect of diep te ademen. Het gaat vooral om bewustwording, vertragen en voelen wat er in je lichaam gebeurt.
Ook andere kleine momenten kunnen helpen: even wandelen zonder telefoon, je schouders bewust loslaten, een paar minuten rustig zitten of simpelweg een moment nemen waarop er niets moet.
Het doel is niet om alle stress uit je leven te bannen. Stress hoort bij het leven. Het is vooral belangrijk dat er naast inspanning ook voldoende momenten van herstel zijn.
Want een lichaam dat voortdurend ‘aan’ staat, heeft uiteindelijk ook momenten nodig waarop het mag voelen: “Het is even goed zo. Ik hoef nu niets te doen.”
En dan is er nog onze telefoon......
Een van de grootste uitdagingen van vandaag is dat we bijna altijd bereikbaar zijn.
Een berichtje.
Een mail.
Een melding.
Een nieuw filmpje.
Nog even snel iets opzoeken.
Onze hersenen krijgen voortdurend nieuwe prikkels. Zelfs wanneer we denken dat we aan het ontspannen zijn, kan ons brein nog volop bezig zijn met verwerken. Probeer daarom eens kleine prikkelarme momenten in te bouwen. Niet noodzakelijk een volledige avond zonder telefoon. Begin klein. Leg je telefoon bijvoorbeeld even weg tijdens het eten. Wandel een kwartiertje zonder naar een scherm te kijken. Zet meldingen uit wanneer je niet beschikbaar hoeft te zijn. En vooral: geef jezelf toestemming om niet onmiddellijk te reageren.
Stress en pijn: kunnen ze met elkaar te maken hebben?
Dat is een vraag die ik als kinesitherapeut regelmatig krijg.
Stress betekent niet dat pijn “tussen je oren zit”. Pijn is echt. Maar ons stressniveau kan wel invloed hebben op hoe ons lichaam spanning, belasting en pijn verwerkt.
Wanneer je lichaam langdurig gespannen is, kunnen spieren meer belast worden. Daarnaast kan vermoeidheid ervoor zorgen dat je minder goed herstelt en kan je pijndrempel veranderen. Je kunt daardoor in een soort vicieuze cirkel terechtkomen:
stress → meer spanning → pijn of ongemak → minder bewegen → meer spanning → meer zorgen over de pijn → opnieuw stress.
Kinesitherapie kan in zo'n situatie meer zijn dan alleen oefeningen voor de pijnlijke plek.
We kunnen samen bekijken hoe je lichaam beweegt, waar je spanning vasthoudt, hoe je ademhaling verloopt, hoeveel belasting je aankunt en waar er ruimte kan komen voor herstel.
🌸 Vrouwen in verandering: van zwangerschap tot perimenopauze
Er zijn verschillende momenten in het leven waarop je lichaam extra veel veranderingen doormaakt. Zwangerschap, de periode na de bevalling en de perimenopauze zijn daar mooie voorbeelden van.
In elk van deze fases kan je lichaam anders reageren op stress, belasting en herstel. Wat vroeger vanzelfsprekend voelde, kan plots meer moeite kosten. Je kunt sneller vermoeid zijn, minder goed slapen, meer spierspanning ervaren of merken dat je lichaam gevoeliger reageert op drukte en inspanning.
Tijdens de zwangerschap verandert je lichaam voortdurend. Je houding en bewegingspatroon passen zich aan, je lichaam draagt letterlijk meer gewicht en ook hormonale veranderingen spelen een rol. Tegelijkertijd kan de zwangerschap een periode zijn waarin er veel geregeld en gepland moet worden. Wanneer je daarnaast blijft werken, een gezin hebt of andere verantwoordelijkheden draagt, kan het soms moeilijk zijn om voldoende rustmomenten te nemen.
Na de bevalling komt daar een heel nieuwe vorm van ‘aan staan’ bij. Je bent voortdurend alert op je baby: wanneer hij of zij honger heeft, slaapt, huilt of iets nodig heeft. Zeker in de eerste maanden kan je eigen herstel daardoor gemakkelijk naar de achtergrond verdwijnen. Je lichaam heeft nochtans heel wat te verwerken. Een bevalling vraagt herstel van onder andere de bekkenbodem, buik- en rompspieren en het bekken, terwijl je ondertussen opnieuw veel moet tillen, dragen en bewegen.
Ook later in het leven kan je lichaam opnieuw veranderen. Tijdens de perimenopauze kunnen hormonale schommelingen invloed hebben op onder andere slaap, energie, stemming, herstel en hoe je je lichamelijk voelt. Misschien merk je dat je minder goed tegen drukte kunt, sneller vermoeid bent of dat sporten en herstellen anders aanvoelen dan vroeger.
In al deze levensfases geldt hetzelfde principe:Je lichaam heeft niet alleen belasting nodig, maar ook voldoende herstel.
Dat betekent niet dat je tijdens een drukke periode alles moet laten vallen. Wel kan het helpen om bewuster te kijken naar wat je lichaam nodig heeft. Soms betekent dat meer bewegen, soms juist vertragen. Soms is krachttraining belangrijk, terwijl op een ander moment ademhaling en ontspanning meer aandacht verdienen.
Het belangrijkste is dat je leert luisteren naar de signalen van je lichaam en je verwachtingen aanpast aan de fase waarin je je bevindt.
Je hoeft niet in elke levensfase hetzelfde te kunnen als vroeger. Je lichaam verandert. Je noden veranderen. En dat is helemaal oké.
Hoe krijg je je lichaam weer wat meer 'uit'?
Luister naar je lichaam en geef jezelf ruimte om te herstellen
Je lichaam vertelt vaak eerder dan je hoofd dat het te veel wordt. Misschien merk je dat je steeds vermoeider bent, dat je spieren voortdurend gespannen aanvoelen, dat je moeilijk slaapt, sneller geïrriteerd bent of dat bepaalde pijnklachten telkens opnieuw terugkomen.
Zie die signalen niet als een teken dat je iets verkeerd doet. Je lichaam probeert je iets te vertellen. Het kan aangeven dat je nood hebt aan meer herstel, minder prikkels, meer beweging, meer ontspanning of simpelweg wat meer aandacht voor jezelf. Ontspanning is dan ook geen luxe en geen beloning voor wanneer alles eindelijk af is. Je hoeft je rust niet eerst te verdienen. Net zoals je lichaam belasting nodig heeft om sterker te worden, heeft het ook voldoende momenten van herstel nodig.
Bij Femma Luna kijken we graag samen met jou naar die balans. Via kinesitherapie en relaxatietherapie kunnen we werken rond lichaamsbewustzijn, ademhaling, spanning en ontspanning. We bekijken niet alleen waar je pijn of spanning zit, maar proberen te begrijpen wat jouw lichaam nodig heeft om opnieuw meer rust en vertrouwen te ervaren.
Je hoeft niet te wachten tot je lichaam helemaal op de rem gaat staan. Kleine veranderingen kunnen al een groot verschil maken.
💗 Voel jij dat je lichaam moeilijk tot rust komt, heb je regelmatig last van spanning of pijn, of wil je beter leren luisteren naar de signalen van je lichaam?
Bij Femma Luna ben je welkom. Samen bekijken we wat jij nodig hebt om opnieuw meer balans te vinden tussen inspanning, ontspanning en herstel.
👉 Wil je een afspraak maken? Dat kan via onderstaande knop, whatsapp of het contactformulier.
Reactie plaatsen
Reacties