Wanneer een baby geboren wordt, lijkt ontwikkelen vanzelf te gaan. Elke week ontdekken ouders nieuwe bewegingen, nieuwe geluidjes en nieuwe vaardigheden. Toch zijn er bepaalde ervaringen die een belangrijke rol spelen in die ontwikkeling. Eén daarvan is tummy time, of spelen op de buik.
Voor veel ouders roept tummy time gemengde gevoelens op. Sommige baby's lijken het heerlijk te vinden, terwijl anderen al na enkele seconden beginnen te protesteren. Dat is heel normaal. Toch blijft tummy time een van de meest waardevolle manieren om de motorische ontwikkeling van een baby te ondersteunen.
Als pediatrisch kinesitherapeute zie ik dagelijks hoe belangrijk deze eerste ervaringen op de buik zijn. Niet omdat een baby "moet presteren", maar omdat spelen op de buik de basis legt voor heel wat vaardigheden die later vanzelfsprekend lijken.
Wat is tummy time precies?
Tummy time betekent simpelweg dat je baby wakker en onder toezicht op de buik ligt. Dat kan op een speelmat, op een dekentje, op jouw borst of zelfs op je schoot. Het gaat erom dat je baby de kans krijgt om tegen de zwaartekracht in te bewegen en zijn lichaam op een andere manier te ontdekken dan wanneer hij op de rug ligt. Omdat baby's tegenwoordig terecht veel tijd op hun rug doorbrengen om veilig te slapen, wordt tummy time tijdens de wakkere momenten extra belangrijk.
Waarom is tummy time zo belangrijk?
Wanneer een baby op de buik ligt, gebeurt er ontzettend veel tegelijk. Om het hoofdje op te tillen moet een baby spieren gebruiken in de nek, schouders, rug en romp. Die spieren vormen later de basis voor rollen, zitten, kruipen en uiteindelijk zelfs stappen. Wat voor ons een eenvoudige houding lijkt, is voor een jonge baby eigenlijk een echte training.
Tijdens tummy time leert een baby:
- het hoofdje optillen en controleren
- de nek- en rugspieren versterken
- gewicht dragen op de armen
- evenwicht ontwikkelen
- het lichaam beter voelen en gebruiken
- de wereld vanuit een ander perspectief ontdekken
Elke minuut die een baby comfortabel op de buik doorbrengt, draagt bij aan die ontwikkeling.
Meer dan alleen spierkracht
Tummy time wordt vaak geassocieerd met sterkere spieren, maar de voordelen gaan veel verder dan dat. Vanuit mijn achtergrond als psychomotorisch therapeute kijk ik ook naar hoe een baby zijn lichaam leert ervaren. Wanneer een baby op de buik ligt, krijgt hij voortdurend informatie vanuit zijn gewrichten, spieren en evenwichtssysteem. Die ervaringen helpen het brein om een steeds duidelijker beeld te vormen van het eigen lichaam. Dat noemen we lichaamsbesef.
Een goed lichaamsbesef vormt later de basis voor veel motorische vaardigheden, maar ook voor zelfvertrouwen in bewegen. Eigenlijk leert een baby tijdens tummy time niet alleen bewegen. Hij leert zichzelf kennen.
"Maar mijn baby vindt tummy time niet leuk..."
Dit is waarschijnlijk de meest gehoorde opmerking van ouders. En eerlijk? Veel baby's vinden tummy time in het begin inderdaad niet leuk. Dat betekent niet dat er iets mis is. Voor een jonge baby is op de buik liggen hard werken. De spieren zijn nog niet sterk genoeg en de houding voelt vaak onbekend aan. Het is dus heel normaal dat een baby protesteert wanneer iets moeilijk is. Vergelijk het met een volwassene die voor het eerst gaat sporten. Ook dan voelen nieuwe inspanningen niet altijd comfortabel. Het belangrijkste is om tummy time rustig op te bouwen. Een paar seconden hier en daar zijn vaak al voldoende in het begin. Naarmate een baby sterker wordt, groeit meestal ook het plezier.
Hoe maak je tummy time leuker?
Tummy time hoeft geen oefening te zijn. Het mag vooral een speels en gezellig moment zijn. Veel baby's vinden het prettiger wanneer een ouder dicht bij hen blijft. Ga gerust mee op de grond liggen zodat je baby jouw gezicht kan zien. Je stem, glimlach en oogcontact zijn vaak veel interessanter dan welk speelgoed ook.
Ook tummy time op de borst van mama of papa is een mooie manier om hiermee te starten. Je baby oefent dezelfde spieren terwijl hij zich veilig en geborgen voelt.
Andere ideeën zijn:
- een spiegel gebruiken
- een kleurrijk speeltje aanbieden
- samen liedjes zingen
- korte momenten verspreiden over de dag
Vaak werkt meerdere keren één minuut beter dan één keer tien minuten.
Wanneer begin je met tummy time?
Eigenlijk kan tummy time al vanaf de eerste levensdagen worden aangeboden. Dat hoeft zeker niet lang te zijn. Enkele korte momenten per dag zijn voldoende. Door vroeg te starten, raakt een baby geleidelijk vertrouwd met deze houding en wordt het een natuurlijk onderdeel van de dagelijkse routine. Het gaat niet om minuten tellen of doelen behalen. Het gaat om regelmatige ervaringen die de ontwikkeling ondersteunen.
Wat als mijn baby een voorkeurshouding heeft?
Sommige baby's draaien hun hoofdje steeds naar dezelfde kant of ontwikkelen een voorkeurshouding. Ook dan kan tummy time een waardevolle rol spelen. Door regelmatig op de buik te spelen krijgt een baby meer kansen om beide kanten van het lichaam te gebruiken en de nekspieren symmetrisch te ontwikkelen. Wanneer een voorkeurshouding blijft bestaan of wanneer je merkt dat je baby duidelijk een zijde vermijdt, is het zinvol om dit verder te laten bekijken. Hoe vroeger we ondersteunen, hoe gemakkelijker we een evenwichtige ontwikkeling kunnen stimuleren.
Wil je graag meer lezen over voorkeurshoudingen bij een baby? Lees dan zeker ook mijn voorgaande blog hierover: Voorkeurshouding bij baby’s: wat is het en wat kan je doen?
Elke baby ontwikkelt op zijn eigen tempo
Sociale media laten soms uitschijnen dat baby's voortdurend nieuwe mijlpalen moeten bereiken. Maar in werkelijkheid ontwikkelt elk kind zich op zijn eigen tempo. De ene baby geniet meteen van tummy time, terwijl een andere baby meer tijd nodig heeft om zich comfortabel te voelen. Dat is helemaal normaal. Ontwikkeling is geen wedstrijd.
Het belangrijkste is dat een baby voldoende kansen krijgt om te bewegen, ontdekken en oefenen binnen een veilige omgeving.
Kleine momenten, grote impact
Wat tummy time zo bijzonder maakt, is dat iets wat heel klein lijkt uiteindelijk een grote invloed kan hebben op de verdere ontwikkeling. Die paar minuten op een speelmat vormen mee de basis voor rollen, kruipen, zitten, stappen en ontdekken. Maar misschien nog belangrijker: ze geven een baby de kans om vertrouwen te krijgen in zijn eigen lichaam. En dat vertrouwen vormt de basis van alle verdere beweging.
Tot slot
Tummy time hoeft niet perfect te verlopen. Het hoeft niet lang te duren en het hoeft zeker geen strijd te worden. Kleine, speelse momenten zijn vaak al voldoende om een groot verschil te maken. Door je baby regelmatig de kans te geven om op de buik te spelen, ondersteun je niet alleen zijn motorische ontwikkeling, maar ook zijn lichaamsbesef, zelfvertrouwen en nieuwsgierigheid naar de wereld.
Hulp nodig?
Heb je vragen over tummy time, voorkeurshouding, motorische ontwikkeling of merk je dat je baby moeite heeft met bepaalde houdingen of bewegingen? Bij Femma Luna in Tessenderlo-Laakdal bekijken we samen hoe we jouw baby op een zachte en speelse manier kunnen ondersteunen.
Als pediatrisch kinesitherapeute begeleid ik baby's en ouders met veel aandacht voor ontwikkeling, comfort en vertrouwen. Neem gerust contact op via WhatsApp of via het contactformulier op de website van Femma Luna voor meer informatie of een afspraak.
Reactie plaatsen
Reacties